Alles over banden
Over caravanbanden gesproken
1. Probleemstelling
Caravanbanden worden, in tegenstelling tot de banden van personenauto's, die meestal vervangen worden als ze zijn versleten, pas vervangen als er een defect optreedt. De afdeling Kamperen van de ADAC, de Duitse zuster-organisatie van de ANWB, adviseert caravanbezitters al sinds jaren, vanwege ervaringen met deze materie, na maximaal 5 jaar de caravanbanden te vervangen.
Een duurtest met een proefopstelling op een rollenbank moest opheldering…! verschaffen, of inderdaad deze termijn van 5 jaar gerechtvaardigd is, of eventueel veranderd (lees: verlengd) kan worden.
Er zal ook op de volgende vragen een antwoord gegeven moeten worden:
- Waarom is de functiegeschiktheid van banden die gebruikt worden bij caravans aan ”leeftijd” gebonden en niet, zoals bij banden van personenauto’s, beperkt dooronvoldoende profieldiepte?
- Wat kan een caravanbezitter doen om zijn caravanbanden zo lang mogelijk in goede conditieen dus bruikbaar, te houden?
2. Selectie en aanschaf van de in deze test gebruikte banden
De aanbeveling van de houdbaarheidslimiet van de caravanband is onafhankelijk van het fabrikaat en de afmetingen genomen. Op grond daarvan werden bij de selectie zoveel mogelijk verschillende fabrikaten en afmetingen van caravanbanden betrokken.
De volgende banden werden getest:
- 31 banden van 5-12 jaar oud, tubeless radiaalbanden van verschillend fabrikaat en verschillende afmetingen, 22 stuks A-merkbanden en 9 stuks ”anderen”.
- 1 nieuwe band als vergelijkingsmateriaal.
De banden werden door caravaneigenaren ter beschikking gesteld.
3. Uitvoering van de test
De test werd uitgevoerd met een proefopstelling op de rollenbank bij TÜV-Bayern.
De criteria waarmee de test werd uitgevoerd waren:
- Een overbelasting van 50%.
- Een snelheid van 100 km/h.Doorgaan tot er een defect optreedt.
De specificaties werden na vooronderzoek vastgelegd en komen overeen met de in de bandenindustrie gebruikelijke proefmethodes.
Maatstaf voor deze test was de (max.) bereikte ”loopbelasting” van de banden.
Voordat de banden tot de test werden toegelaten, werden ze aan een z.g. begincontrole onderworpen. De banden met duidelijk zichtbare beschadigingen werden van deze duurlooptest uitgesloten.
Na de duurlooptest werden de banden op de oorzaak van het uitvallen onderzocht, zowel visueel als via een röntgenonderzoek.
Wanneer het uitvallen van een band duidelijk het gevolg was van een beschadiging die al voor het begin van de test in de band aanwezig was, werd de uitslag betreffende die band buiten beschouwing gelaten.
4. Resultaten en Slotconclusies:
Om voldoende veiligheidsreserve te bieden, behoort een band nog minstens 2000 km op de rollenbank te kunnen doorstaan, zonder dat er een defect optreedt.
Deze minimale eis komt overeen met de belasting van de band tijdens een vakantiereis met de caravan onder zware omstandigheden, d.w.z. volledig beladen caravan, hoge buitentemperatuur en een slecht wegdek.
Beoordeelt men de banden tijdens deze test afzonderlijk en onder hierboven genoemde criteria, met betrekking tot deze minimale eis, dan levert dat de resultaten op, met de uitvalpercentages, die uit de bijgevoegde tabel zijn af te lezen.
Hieruit zijn dan de volgende conclusies te trekken:
- Bij toenemende ouderdom verliest de band zijn vastheid, na het zesde jaar neemt de kans op een defect snel toe!
- 5 – 6 jaar oude banden bieden bij doelmatig gebruik hoge veiligheidsreserves. De in deze categorie geteste banden gaven allemaal een overschrijding te zien van de hierboven genoemde minimale eis van 2000 km.
- 7 – 8 jaar oude banden. In tegenstelling tot het goede resultaat van de 5 – 6 jaar oude banden, haalt hier de helft van deze banden degestelde minimale eis niet meer. Met banden van deze ouderdom kunnen daarom hoogstens korte vakantiereizen worden ondernomen, voor langerevakantiereizen wordt aanbevolen de banden te vervangen. Met een defect vanwege de ouderdom van de band moet, ook bij kortere reizen, terdege rekening worden gehouden.
- 9 – 10 jaar oude banden bieden bijna geen zekerheid. Het uitvalpercentage van meer dan 85% is zeer hoog. Deze banden kunnen alleen nog gebruiktworden op een vaste standplaats, voor een vakantiereis zullen in ieder geval nieuwe banden gemonteerd moeten worden.
- 11 – 12 jaar oude banden hebben geen veiligheidsreserve meer, met een defect moet voortdurend rekening worden gehouden. Het uitvalpercentage ligt op bijna 100%. Ook deze banden zijn alleen nog geschikt voor een vaste standplaats, maar zeker is dat ook voor kleine afstanden absoluut nieuwe banden gemonteerd moeten worden.
Waarom is de functiegeschiktheid van caravanbanden meestal tijdgebonden en niet zoals bij de personenauto’s afhankelijk van de (onvoldoende) profieldiepte?
De automobilist is er aan gewend, zijn banden te vervangen als de profieldiepte onvoldoende is. Bij de caravanbanden moet er evenwel aan gedacht worden dat de loopbelasting (looptijd), en niet de onvoldoende profieldiepte, maar ook de leeftijdsgebonden structuurverzwakkingen de grenzen van de looptijd bepalen.
Als de caravanband er nog goed uitziet kan er bij zo’n band, als die een bepaalde ouderdom heeft bereikt, na een korte afstand een defect optreden.
De diffusie van de zich in de band bevindende lucht heeft grote invloed op het verouderingsproces van de band. Doordat het rubber van de band poreus is, ontwijkt de lucht langzamerhand, in de loop der jaren, via het rubber van de band, maar blijft ook gedeeltelijk in het rubber achter en vormt daarin kleine luchtblaasjes.
Bij opwarming, als er b.v. met de band wordt gereden, dijen deze blaasjes uit.
Door de ontstane druk en trillend bewegen van de band wordt de binding tussen de koordlagen en het rubber losser. Bovendien heeft de werking van zuurstof, die zich in de lucht bevindt, hierop een negatieve invloed. Vooral onder warme omstandigheden is de werking van zuurstof agressief, ze verwoest de molecuulketens, en daarmee de samenhang van het rubber.
Een andere oorzaak van het sneller ”oud” worden van banden is het langdurig (stil)staan op een vaste standplaats of in de winterstalling zoals dat bij caravanbanden het geval is. Het niet bewegen, dus stilstaan, bespoedigt het verhardingsproces, en daarmede het uitdrogen en het bros worden van het rubber van de band.
Wat kan een caravanbezitter doen om zijn banden zo lang mogelijk in goede conditie te houden?
Aandacht voor de volgende punten:
- Zorg voor een correcte bandenspanning.
- Probeer de wieldruk zo gelijkmatig mogelijk te verdelen.
- Vermijdt zoveel mogelijk beschadigingen, b.v. stoepranden niet onder een scherpe hoek oprijden.
- De banden niet langdurig aan zonlicht blootstellen maar op de camping de banden afdekken met b.v. een bandenhoes.
- Gedurende langere periodes van stilstand de caravan omhoog brengen zodat de wielen vrij komen van de grond (wel de as ondersteunen). De lucht uit de banden laten lopen en om deze te beschermen tegen hetvormen van scheurtjes (haarscheurtjes) de band afdekken met eenbandenhoes of donker plasticfolie dat geen licht doorlaat.Nog beter is het de wielen te demonteren (op campings en in winterstallingen is dat, over het algemeen, niet toegestaan). De lucht uit de banden laten lopen en dan opslaan in een donkere, koele, droge ruimte. Deze ruimte niet ventileren!
Bovendien kan ook nog het volgende gedaan worden:
De banden vullen en op druk brengen met stikstof. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat stikstof als vulmiddel in de banden van caravans en auto’s belangrijke voordelen biedt t.o.v. de gangbare perslucht. Een band gevuld met stikstof blijft beter en langer op druk dan een met perslucht gevuld exemplaar. Stikstofmoleculen zijn veel groter dan zuurstofmoleculen en dringen daardoor veel minder snel door het rubber van de band naar buiten (het hierboven beschreven diffusieproces).
Banden die op de juiste spanning zijn èn blijven, slijten minder snel en zorgen ervoor dat de rolweerstand optimaal blijft, en dat komt het brandstofverbruik weer ten goede. De kans op oververhitting is kleiner bij banden met de juiste spanning, bovendien zorgt de juiste bandenspanning voor optimale grip en de kortst mogelijke remweg.
Allemaal voordelen die de overweging waard zijn om voor stikstof als vulmiddel in uw auto- en caravanbanden te kiezen.
Naar aanleiding van een in Duitsland verschenen artikel over dit onderwerp.
Willem Fledderus
Commissie Techniek